De Japanse premier Sanae Takaichi staat onder vuur binnen haar eigen partij, de Liberaal-Democratische Partij (LDP). Een groep parlementariërs, geleid door de prominente partijlid Gen Nakatani eist dat Takaichi een krachtig protest aantekent tegen de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC) en de Japanse president van het hof, Tomoko Akane.
De Verenigde Staten plaatsten Akane op 18 augustus op een sanctielijst, samen met de Senegalese ICC-jurist Abdoulaye Seye. Washington beschuldigt hen van betrokkenheid bij pogingen om functionarissen van landen te vervolgen die het gezag van het ICC niet erkennen. Deze sancties zijn een reactie op een ICC-onderzoek naar Amerikaanse militairen in Afghanistan en een arrestatiebevel voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
De sancties en hun impact
De sancties hebben verstrekkende gevolgen. Eventuele Amerikaanse bezittingen van Akane zijn geblokkeerd, en Amerikaanse burgers en bedrijven mogen geen zaken meer met haar doen. Omdat veel internationale betalingen via Amerikaanse instellingen lopen, kunnen de gevolgen zich tot Japan uitstrekken. Akane heeft al geen toegang meer tot haar creditcard.
Japan is de grootste donateur van het ICC, met een bijdrage van ruim 4,5 miljard yen in 2025, omgerekend zo’n 25 miljoen euro. Nakatani benadrukt dat Japan altijd veel belang heeft gehecht aan de rechtsstaat en roept op tot een buitenlands beleid dat op deze waarden is gebaseerd.
Takaichi’s reactie en interne kritiek
Takaichi noemde de sancties aanvankelijk alleen zeer betreurenswaardig. Nakatani klaagt dat dit slechts een gevoel is, geen standpunt. Hij eist dat het kabinet protest aantekent, de sancties eist in te trekken en duidelijk maakt dat Akane en het ICC volledig worden gesteund.
Na de eerste kritiek koos Takaichi iets hardere woorden. Ze noemt de sancties onverenigbaar met het Japanse standpunt en zegt dat zij de zaak zeer ernstig neemt. Japan zou tot op het laatst geprobeerd hebben Washington van de sancties af te brengen. Een formeel protest heeft de regering echter niet ingediend, in tegenstelling tot 2023 toen Japan wel protest aantekende tegen een Russisch opsporingsbevel tegen Akane.
Diplomatieke uitdagingen
Volgens een anonieme regeringsfunctionaris, geciteerd door de Japanse krant Asahi Shimbun koos Takaichi bewust voor een terughoudende reactie om directe kritiek op de regering-Trump te vermijden. De VS zijn een belangrijke maar onder Trump ook grillige partner voor Japan. Tokio wist met forse investeringsbeloftes ternauwernood hoge Amerikaanse handelstarieven af te wenden.
De Asahi Shimbun wees erop dat de terughoudendheid averechts heeft gewerkt. Japan had bijvoorbeeld een eerdere steunverklaring van 79 landen aan het ICC niet ondertekend om de VS niet te provoceren. Het resultaat was echter de uitbreiding van de sancties met Akane als doelwit.
Nakatani’s standpunt
Nakatani benadrukt dat het Japans-Amerikaanse bondgenootschap en het verdedigen van de rechtsstaat elkaar niet moeten uitsluiten. Hij wil dat het kabinet Japanse banken duidelijk maakt dat zij niet verplicht zijn de Amerikaanse sancties te volgen. Japan heeft haar naar het ICC gestuurd zegt Nakatani. Nu heeft onze bondgenoot haar op dezelfde lijst geplaatst als terroristen. Wij hebben de verantwoordelijkheid onze eigen burgers te beschermen.
Akane zelf zei tijdens een online persconferentie dat ze niet op zal geven onder de druk op het ICC. Ze roept Japan op zijn nauwe band met Washington te gebruiken om verdere Amerikaanse maatregelen te voorkomen.
