De Veiligheidsconferentie in München vormde opnieuw het toneel van scherpe diplomatieke boodschappen en concrete veiligheidsagenda’s. Mark Rutte, die optreedt als Navo-secretaris-generaal, maakte tijdens zijn toespraak harde opmerkingen over de Russische militaire campagne in Oekraïne en gebruikte daarbij een spottende metafoor: de vermeende Russische beer beweegt volgens hem “nauwelijks sneller dan een slak“.
Deze uitspraak verwees naar de trage opmars van Russische troepen en werd gekoppeld aan cijfers over zware verliezen.
Daarnaast stonden op de conferentie andere urgente thema’s op de agenda: de toekomst van een Europese defensie-architectuur, discussies over een mogelijke Franse nucleaire paraplu voor Europa en industriële samenwerkingen zoals de Duits-Oekraïense droneproductie.
De bijeenkomst bracht staats- en regeringsleiders, ministers en vertegenwoordigers van internationale organisaties samen voor bilaterale en multilaterale gesprekken.
Rutte’s scherpe kritiek en militaire feiten
In München haalde Rutte fel uit naar Moskou en relativeerde de veronderstelde kracht van het Russische strijdmachtsapparaat.
Hij verwees expliciet naar de zware verliezen die Rusland volgens hem heeft geleden: in december 35.000 doden en in januari nog eens 30.000. Volgens Rutte zijn dat harde gegevens die de strategische realiteit verduidelijken en onderstrepen waarom het belangrijk is Oekraïne aan te blijven vullen met steun.
Met zijn ironische formulering over de “Russische beer” wilde hij aantonen dat Rusland niet de snelle, dominante macht is die sommige analyseren.
Europese defensie: van woorden naar gezamenlijke plannen
Parallel aan Rutte’s opmerkingen legde de Franse president Emmanuel Macron de nadruk op de noodzaak van een steviger Europese defensiesamenwerking.
Macron beschuldigde sommige landen ervan nog te veel op nationale defensie-industrieën te vertrouwen, wat leidt tot inefficiënties zoals incompatibele wapensystemen en munitie. Hij pleitte voor het hertekenen van de Europese defensie-architectuur en begon al strategische gesprekken met bondgenoten, waaronder de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.
Nucleaire paraplu en strategische dialoog
Een centraal punt in Macrons betoog is het idee van een Europese veiligheidsparaplu met Franse betrokkenheid bij strategische afschrikking. Frankrijk beschikt over kernwapens en wil andere Europese landen meer betrekken bij de strategische dialoog, zonder daadwerkelijk kernwapens over te dragen. Dit initiatief wordt deels besproken in bilaterale ontmoetingen tussen Frankrijk en Duitsland, terwijl sommige ministers — zoals de Belgische minister van Defensie — sceptisch blijven over een gemeenschappelijke nucleaire afschrikking.
Praktische uitwisselingen en veiligheidsgaranties
Tegelijkertijd vonden in München gesprekken plaats over concrete veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Een kleine bijeenkomst met onder meer de Britse premier, de Duitse bondskanselier, de Finse president en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky belichtte de vraag hoe Europese steun en garanties vormgegeven kunnen worden. Daarbij staat centraal dat Europa een grotere rol wil spelen bij eventuele toekomstige vredesonderhandelingen, en dat sancties tegen Rusland niet lichtvaardig moeten worden opgeheven.
Technologie, wapenleveranties en geopolitieke signalen
Op technologisch vlak viel de presentatie van een nieuwe Duits-Oekraïense joint venture op: Quantum Frontline Industries leverde de eerste drone, de ‘Linza’, aan president Zelensky. Het project is bedoeld om de productiecapaciteit te verhogen door assemblage in Duitsland, met een doelstelling om tienduizenden systemen te kunnen leveren. De ‘Linza’ kan tot 2 kilogram dragen en is bedoeld voor operationele inzet in het veld; volgens deelnemers helpt dit Oekraïne doordat binnenlandse productiecapaciteit onder vuur staat.
Daarnaast gingen op de conferentie onderwerpen als handelshervorming aan de orde—waarbij de directeur van de Wereldhandelsorganisatie opriep tot modernisering van het systeem—en debatten over het Amerikaanse buitenlands beleid, waarbij Amerikaanse politici en Europese tegenhangers scherp van leer trokken tegen bepaalde beleidskeuzes.
Afwezigheden en diplomatieke subtleties
Opvallend was de afwezigheid van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken bij sommige bijeenkomsten rond Oekraïne, wat aandacht trok. Tegelijkertijd werden bilaterale gesprekken gevoerd over regionale kwesties, zoals de Amerikaanse interesse in Groenland en overleg tussen Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten.
De centrale boodschap van veel deelnemers luidde dat solidariteit met Oekraïne en meer samenhang in Europese defensiebeleid essentieel blijven in een veranderende geopolitieke omgeving.