Op zaterdag 3 oktober verzamelden vogelliefhebbers zich op meer dan 126 tellocaties in Nederland om het jaarlijkse Euro Birdwatch te ondersteunen. Voor de 31e keer werden er bijna half miljoen trekvogels geteld, verspreid over 208 verschillende soorten. Het evenement, dat in tientallen Europese landen wordt georganiseerd, dient als barometer voor de gezondheid van migrerende vogelpopulaties en brengt aandacht voor de toenemende druk door klimaatverandering, intensieve landbouw en illegale jacht.
Euro Birdwatch 2026: recordtelling van trekvogels in Nederland
De Nederlandse telbrigade registreerde 500.000 passerende vogels, een jaarlijks record voor het land. Meer dan tienduizenden vrijwilligers uit heel Europa leverden hun steentje bij, waardoor de data een breed geografisch inzicht geven. De tellen werden uitgevoerd volgens strikte wetenschappelijke protocollen, zodat de resultaten later kunnen worden vergeleken met eerdere edities. Organisatoren benadrukken dat het steeds belangrijker wordt om dergelijke lange-termijnmonitoring te handhaven, omdat trends in aantallen directe indicatoren zijn voor ecosystemen die onder druk staan.
Zeldzame waarnemingen en regionale hoogtepunten
Onder de meest opvallende vondsten van dit weekend viel de notenkraker (Garrulus glandarius) op in Twente, een onverwachte verschijning gezien de eerdere afname in het gebied. Eveneens opmerkelijk was een koningseider (Coccothraustes coccothraustes) die zich net voor de kust van Schiermonnikoog toonde. Andere bijzondere sporen waren onder meer roodkeelpiepersSiberische boompiepers een parelduiker de zeldzame zwarte ibis en een indrukwekkende grote burgemeester (Buteo rufinus).
Grote pijlstormvogel in Rotterdam
Een van de sensationele momenten werd geleverd door een grote pijlstormvogel die op 30 september in de Rotterdamse haven werd gefotografeerd. Deze roofvogel is in Nederland slechts sporadisch waargenomen; de kans om hem nog een dag later opnieuw te spotten maakte het onderdeel van een onverwachte vogelshow voor enthousiastelingen.
Dubbele witkeelgorzen op de Maasvlakte
Na een lange stilte van zeven jaar verscheen er op de Maasvlakte niet één maar twee witkeelgorzen (Glareola pratincola). De vogels verkenden het lage struikgewas en vertoonden weinig schuw gedrag, waardoor waarnemers een unieke gelegenheid kregen om deze zeldzame passerines van dichtbij te bestuderen.
Ringvangsten en lokale parels
In Meijendel werd een jonge sprinkhaanzanger (Anthus campestris) gevangen en binnen 24 uur weer vrijgelaten, waarna hij spoorloos verdween – een typische situatie voor ringvangsten. Een dag later verscheen een veldrietzanger op Texel, wat het verlanglijstje van vele “twitchers” aanvulde. Daarnaast leverde een bonte tapuit in het Noordhollands Duinreservaat en een zwarte kop in Nationaal Park Zuid-Kennemerland extra kleurrijke records.
Lokale deelname in Zeewolde: telpost De Biezenburcht
In Zeewolde zette vogelgroep Oriolus van IVN de eerste dag van het evenement om 07.00 uur in bij telpost De Biezenburcht. Bezoekers werden uitgenodigd om mee te kijken, de passerende vogels te herkennen en te turven tot zo’n 15.30 uur, afhankelijk van het weer. In eerdere jaren – bijvoorbeeld in 2024 – werden er bijna 384.000 vogels van 204 soorten geregistreerd, met de spreeuwvink en zanglijster als topsoorten. De lokale inzet onderstreept hoe gemeenschappen kunnen bijdragen aan een nationaal overzicht van de vogelmigratie.
Het samenspel van landelijk recordtellen, onverwachte zeldzaamheden en betrokken lokale verenigingen toont aan dat de Europese vogeltrek nog steeds een levendig en kwetsbaar natuurfenomeen is. Door elk jaar opnieuw duizenden vrijwilligers te mobiliseren, blijft Euro Birdwatch een cruciale stem in het behoud van migrerende vogels en hun habitats.
