Nederland heeft vorige week de gevolgen van een intense hittegolf gevoeld. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat er 480 meer sterfgevallen waren dan normaal verwacht voor deze tijd van het jaar. Vooral mensen van 80 jaar en ouder waren hierdoor getroffen.
De temperaturen waren zeldzaam hoog, met in sommige regio’s waarden van tegen de 40 graden. Dit leidde niet alleen tot extra sterfgevallen, maar ook tot een recordaantal bezoeken aan huisartsen vanwege warmteklachten.
Regionale verschillen en kwetsbare groepen
De verhoogde sterfte was het meest zichtbaar in Oost- en Zuid-Nederland waar het ook het warmst was. Het RIVM en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) volgen deze ontwikkelingen nauwlettend via een speciale sterftecijfermonitor.
De hitte is vooral gevaarlijk voor kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen met hart- en vaatziekten. Ouderen hebben meer moeite om hun lichaamstemperatuur te reguleren, terwijl hartpatiënten overbelast kunnen raken door het extra bloed dat gepompt moet worden om de temperatuur te reguleren.
Het Hitteplan en toekomstige risico’s
Nederland heeft sinds 2007 een Hitteplan om kwetsbare personen en hun verzorgers te beschermen tijdens tropische warmte. Evaluaties tonen aan dat het risico op overlijden door hitte sinds 2010 lager ligt dan voor 2010. Dit kan echter niet alleen aan het hitteplan worden toegeschreven, maar ook aan een grotere bewustwording en meer beschikbaarheid van airconditioning.
De klimaatverandering verhoogt de kans op extreme warmte, wat ook het aantal warme nachten kan doen toenemen. Dit is een extra risico voor ouderen, aangezien hogere nachttemperaturen kunnen leiden tot meer hittesterfte.
Koude als alternatief risico
Naast hitte is ook koude een risico voor kwetsbare personen. Hoewel er meer koude dagen zijn dan warme, is het risico per graad temperatuurstijging bij warmte groter. Bovendien dragen ziekteverwekkers zoals griep bij aan de sterfte tijdens koude periodes.
Het is belangrijk om te benadrukken dat de gevolgen van extreme temperaturen niet alleen afhangen van de temperatuur zelf, maar ook van factoren zoals luchtvervuiling en de bouw van huizen. In landen zoals Spanje zijn huizen bijvoorbeeld beter aangepast aan hitte, wat het risico vermindert.



