Recente controles van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) leggen een hardnekkig probleem bloot binnen de Nederlandse sierteelt: veel bedrijven houden zich niet aan de regels voor gewasbescherming. Het gaat niet alleen om slordige administratie. Inspecteurs vonden verboden middelen en onjuist gebruik, met mogelijke gezondheids- en milieugevolgen.
Waarom dit telt
Nederland is een wereldspeler in bloemen en planten. Rond piekmomenten zoals Valentijnsdag gaan er tientallen tot honderden miljoenen bloemen door de keten. Juist bij zulke enorme volumes vergroot elke overtreding de kans dat verboden stoffen zich verspreiden of in internationale zendingen opdduiken — en daarmee neemt de reputatieschade voor de hele sector toe.
Wat de inspecties aantonen
De NVWA controleerde 71 sierteeltbedrijven; in 43 gevallen werden overtredingen vastgesteld. Slechts 39% voldeed volledig aan de regels — een duidelijke terugval ten opzichte van eerdere jaren. De overtredingen liepen uiteen: 32 keer bleek sprake van onjuist gebruik (bijvoorbeeld te hoge doseringen of te veel toepassingen), zeven keer werden middelen gebruikt die niet voor die cultuur zijn goedgekeurd, en in 13 gevallen was de registratie van behandelingen onvolledig of foutief.
Deze fouten zitten zowel in de uitvoering als in de administratie, met als gevolg meer kans op residuen, boetes en imagoschade.
Niet-toegestane middelen en ongeschikte apparatuur
Inspecteurs troffen één geval aan van een stof die binnen de EU niet is toegestaan.
Daarnaast waren er vijf gevallen van niet-gecertificeerde toedieningsapparatuur. Die tekortkomingen hebben geleid tot twintig officiële terugroepacties en 41 meldingen die tot sancties kunnen leiden. Vooral bij export kan het gebruik van ongepaste middelen handelsbarrières veroorzaken.
Gezondheid en milieu: reële zorgen
De rapporten wijzen op risico’s voor werknemers, consumenten en natuur.
Blootstelling kan variëren van huidirritatie tot effecten op het immuunsysteem of zenuwstelsel; in zeldzame gevallen zijn ernstigere aandoeningen mogelijk. Voor mensen die dagelijks direct met behandelde bloemen werken — bloemisten, veilingpersoneel, inkopers — zijn deze signalen extra relevant.
Wat bedrijven moeten doen
Praktisch gezien moeten bedrijven zowel hun werkwijzen als hun complianceprocessen aanscherpen. Dat vraagt om:
– vaker en gerichter toezicht en bemonstering van handelsstromen;
– betere training voor personeel, met nadruk op veilig gebruik en persoonlijke beschermingsmiddelen;
– gecertificeerde toedieningsapparatuur en nauwkeurige registratie van behandelingen;
– meetbare monitoring zodat verbeteringen zichtbaar en controleerbaar zijn.
Werkgevers zouden arbeidsrisico’s opnieuw moeten beoordelen en maatregelen zoals handschoenen, gerichte instructies en goede ventilatie implementeren. Voor consumenten is de directe schade bij normaal gebruik doorgaans laag, maar transparante informatie over risico’s helpt om onnodige onrust te voorkomen.
Toezicht, communicatie en politiek
Toezichthouders bereiden vervolgcontroles voor en kunnen richtlijnen aanscherpen. Communicatie speelt een cruciale rol: heldere, tijdige informatie vermindert onzekerheid. Politieke reacties lopen uiteen — van oproepen tot strengere regelgeving tot pleidooien voor gerichte maatregelen en verder onderzoek. Praktische KPI’s om opvolging te meten zijn onder meer het aantal inspecties, incidentmeldingen en nalevingspercentages.
NVWA meldt dat direct is opgetreden nadat signalen binnenkwamen. Critici vinden de snelheid en helderheid van de berichtgeving soms onvoldoende. Voor de toezichthouder ligt de uitdaging nu in zowel daadkrachtige handhaving als begrijpelijke communicatie naar werkgevers, werknemers en consumenten.
Waarom dit ertoe doet
Intensieve sierteelt, grote handelsvolumes en onzorgvuldig gebruik van bestrijdingsmiddelen versterken elkaar. Daardoor is dit geen lokaal probleem, maar een ketenbreed risico. Verbeterde naleving, strengere monitoring en duidelijkere communicatie zijn nodig om gezondheid, milieu en het vertrouwen in de sector te beschermen.
Waarom dit telt
Nederland is een wereldspeler in bloemen en planten. Rond piekmomenten zoals Valentijnsdag gaan er tientallen tot honderden miljoenen bloemen door de keten. Juist bij zulke enorme volumes vergroot elke overtreding de kans dat verboden stoffen zich verspreiden of in internationale zendingen opdduiken — en daarmee neemt de reputatieschade voor de hele sector toe.0