Na een lange periode van politieke blokkades heeft Brussel eindelijk een nieuw regionaal bestuur gevormd. Zeven partijen — MR, PS, Les Engagés, Groen, Vooruit, Anders en CD&V — bereikten een akkoord dat zowel financiële als bestuurlijke ingrepen voorstelt. Het akkoord legt de nadruk op het herstel van de overheidsfinanciën en een reeks hervormingen in beleidsterreinen zoals mobiliteit, administratie en belastingen.
De coalitie bouwt voort op de ingewikkelde institutionele realiteit van de regio en erkent expliciet de noodzaak om het vertrouwen van de burgers terug te winnen. Terwijl sommige maatschappelijke organisaties het akkoord beschouwen als een noodzakelijke doorbraak, uiten politieke tegenstanders twijfels over de concrete uitvoering en de precieze impact van de voorgestelde maatregelen.
Financieel plan: 1 miljard aan besparingen
Centraal in het regeerakkoord staat een doelstelling om het regionale begrotingsevenwicht te bereiken vóór het einde van de bestuursperiode, met een cumulatief besparingspakket van ongeveer 1 miljard euro. Het plan bevat meerdere pijlers: een sterke reductie van personeelskosten door vertrek niet structureel te vervangen, efficiëntieverbeteringen in administratie en herstructureringen, en nieuwe inkomstenbronnen.
Gedetailleerde opbrengstverdeling
De voorlopige verdeling van de verwachte besparingen omvat ongeveer 250 miljoen euro uit maatregelen rond personeelsbeheer (zonder massale ontslagen), nog eens 250 miljoen euro door het terugdringen van de exploitatielasten via fusies en kleinere kabinetten, ongeveer 210 miljoen euro uit nieuwe inkomsten waarvan de precieze aard nog nader moet worden toegelicht, en circa 80 miljoen euro uit wederzijdse effecten en bijkomende maatregelen.
Beleidsspeerpunten: belastingen, mobiliteit en administratie
Het akkoord combineert consolidatie met enkele fiscale aanpassingen. Zo bevat het pakket gerichte belastingvoordelen, onder andere stimuli voor de aankoop van een eerste woning (Be Home-premie wordt versterkt), wijzigingen in de vastgoedbelasting en een verlaging van de belasting op personeninkomen.
Deze mix van besparingen en gerichte verlichting moet volgens de coalitie zowel de begroting stabiliseren als gezinnen ondersteunen.
Mobiliteit en stadsplanning
Op mobiliteitsvlak voorziet het plan een heroriëntatie van het bestaande Good Move-plan met als doel de doorstroming te verbeteren en de aandacht te verleggen naar scholen en kwetsbare wijken. Concrete stappen omvatten beperkingen in bepaalde woonwijken, verlaging van sancties binnen de lage-emissiezones en prioriteit voor efficiëntere circulatieplannen; daarnaast wordt de bouw van de metrolijn 3 gedeeltelijk opnieuw beoordeeld en tijdelijk afgeremd om middelen te heroriënteren.
Reacties: van steun tot scepsis
De voorstellen leidden tot uiteenlopende reacties. Nationale en regionale critici, waaronder N-VA en Vlaams Belang, noemen het akkoord te vaag en vrezen dat de reële uitgaven juist zullen stijgen, met name op personeelskosten. Het kleinere Team Fouad Ahidar betwijfelt de realistische haalbaarheid van 1 miljard besparingen binnen de voorgestelde termijn en waarschuwt voor gevolgen voor burgers.
Daartegenover staan burgerorganisaties die de doorbraak zien als een broodnodige doorstart na maandenlange bestuurlijke stilstand. Deze groepen wijzen erop dat vertrouwen gewonnen moet worden door concrete uitvoering en transparantie in opvolging van de maatregelen.
Federale context en aanvullende beslissingen
Op federaal niveau werd ondertussen besloten om een voorziene waarschijnlijke stijging van de btw voor sportevenementen, cultuur en afhaalmaaltijden voorlopig niet door te voeren; de maatregel wordt opnieuw bekeken bij de volgende begrotingscontrole. Daarnaast is er een regeling aangekondigd voor werklozen die als mantelzorger actief zijn en anders hun uitkering zouden verliezen: zij kunnen aanspraak maken op verlengingen en een gunstiger statuut met hogere vergoedingen.
De komende weken staat de parlementaire behandeling van het akkoord gepland: debat, presentatie van de concrete verdeling van bevoegdheden en een vertrouwenstemming. De mate waarin de nieuwe coalitie haar beloften kan omzetten in uitvoering bepaalt of Brussel uit de financiële impasse kan komen en of het bestuurlijke vertrouwen kan worden hersteld.