De Nederlandse handhaving op afleiding in het verkeer krijgt een duidelijke impuls. Nieuwe technologieën zoals de focusflitser en de al langer gebruikte flexflitser worden steeds vaker ingezet om bestuurders en fietsers te betrappen die een handheld telefoon vasthouden. Deze slimme camera’s herkennen of iemand zijn of haar smartphone gebruikt tijdens het rijden of fietsen, wat direct heeft geleid tot een forse stijging van het aantal boetes.
Terwijl het totale aantal verkeersboetes in het land licht daalde door een vervanging van detectieapparatuur, sprong vooral het aantal bekeuringen voor telefoongebruik eruit. De combinatie van vaste en mobiele controles, plus extra staandehoudingen door de politie, moet zorgen voor veiliger rijgedrag en minder afleiding op de weg.
Hoe focusflitsers en flexflitsers werken
Een focusflitser is een camera met speciale software die kan bepalen of iemand een telefoon in de hand heeft tijdens het deelnemen aan het verkeer. Deze apparaten zijn aanvankelijk op proef ingezet in enkele steden en daarna op meerdere locaties verspreid, met een concentratie in het zuiden van Nederland.
De flexflitser daarentegen is een mobiel systeem dat regelmatig van plek wisselt om het ontwijken van controles lastiger te maken. Beide systemen worden gecombineerd met traditionele autovelox-installaties en reguliere wegcontroles.
Technische en operationele verschillen
De essentie is dat de focusflitser specifiek is ontworpen om handheld gebruik te signaleren, terwijl de flexflitser meer een allround mobiele snelheidsmeter is.
Focusflitsers blijven vaak op vaste plekken staan waar veel overtredingen worden verwacht, terwijl flexflitsers juist worden verplaatst om verrassingscontroles mogelijk te maken. Samen verhogen ze de pakkans aanzienlijk en ondersteunen ze gerichte handhavingscampagnes.
Cijfers en regionale voorbeelden
Het totale aantal boetes voor het vasthouden van een telefoon liep sterk op: in één peiljaar werden ongeveer 248.020 boetes uitgeschreven, een toename van meer dan 80.000 ten opzichte van het voorgaande jaar.
Volgens officiële instanties werden minimaal 73.000 overtredingen direct door focusflitsers geregistreerd. Dit betreft zowel bestuurders van auto’s als fietsers die met hun telefoon in de hand reden.
Regionale data illustreren de impact: in sommige gemeenten, zoals Smallingerland, werden veel boetes uitgeschreven aan zowel fietsers als automobilisten. In Fryslân zijn er met behulp van focusflitsers ruim 3.000 boetes vastgesteld op vijf verschillende locaties. Specifieke incidenten laten zien hoe breed de inzet is: een flexflitser bij Heerenveen noteerde meer dan 18.000 snelheidsovertredingen, en op de trajectcontrole van de N381 tussen Drachten en Donkerbroek werden ruim 33.000 snelle passeringen gemeten. In totaal werden in Fryslân bijna 188.199 verkeersboetes uitgeschreven, goed voor ongeveer 25 miljoen euro aan sancties.
Boetebedragen en handhavingsstrategie
De hoogte van de boetes varieert naar aard van de overtreding: fietsers die met een telefoon worden betrapt kunnen een boete van rond de €170 verwachten, terwijl automobilisten die handheld worden betrapt met een focusflitser aanzienlijk zwaarder kunnen worden beboet, tot rond de €440. Deze verschillen zijn onderdeel van de strategie om afleiding in het verkeer te ontmoedigen en zo de verkeersveiligheid te verbeteren.
Toekomstplannen en gevolgen voor weggebruikers
Het plan is om het aantal focusflitsers landelijk uit te breiden: er wordt gestreefd naar een netwerk van tientallen locaties om de effectiviteit van controles te vergroten. Tegelijkertijd blijven flexflitsers, trajectcontroles en reguliere politiecontroles belangrijke instrumenten. Overheden en justitiële instanties benadrukken dat handhaving dit type overtreding de komende tijd extra centraal zal stellen.
Voor weggebruikers betekent dit dat het risico op betrapt worden bij het gebruik van een telefoon tijdens het rijden of fietsen verder toeneemt. De combinatie van technologie en mobiele inzet is erop gericht gedragsverandering teweeg te brengen: veiliger verkeer, minder afleiding en uiteindelijk minder ongevallen. Voor iedereen die deelneemt aan het verkeer is de boodschap helder: laat de telefoon los als je rijdt of fietst.