Elk jaar eisen de verwoestende gevolgen van vervuiling ongeveer 9 miljoen levens, een aantal dat gelijkstaat aan de totale bevolking van Londen. Deze zorgwekkende statistiek benadrukt de dringende behoefte aan meer milieubewustzijn en actie. Volgens een recent onderzoek, gepubliceerd op 18 mei in het Lancet Planetary Health tijdschrift, is het aantal sterfgevallen door vervuiling gestegen en is het nu een van de belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd.
Ondanks eerdere rapporten over de gevaren van vervuiling sinds 2017, is de situatie niet verbeterd. Sterker nog, het aantal sterfgevallen door vervuiling overtreft nu de doden door oorlog, terrorisme en verschillende ziekten samen. De economische gevolgen van vervuiling zijn ook schokkend, met een geschatte kostprijs van ongeveer $4,6 triljoen per jaar, wat neerkomt op een verbijsterende $9 miljoen per minuut.
Veranderingen in de bronnen van vervuiling
Het nieuwste onderzoek toont een opmerkelijke verandering in de belangrijkste bronnen van vervuiling aan. Verbeteringen in de watervoorziening en rioolwaterzuivering hebben geleid tot een afname van vervuilingsgerelateerde ziekten die verband houden met extreme armoede sinds het jaar 2000.
Joe Shaw, een expert in giftige chemische vervuiling van de Indiana University en mede-auteur van het rapport, waarschuwt echter dat deze vooruitgang wordt overschaduwd door een toename van hedendaagse vervuiling als gevolg van economische groei, industriële activiteiten en stedelijke uitbreiding.
Toename van luchtvervuiling en giftige chemicaliën
Sinds de laatste evaluatie zijn de sterfgevallen door luchtvervuiling en blootstelling aan giftige chemicaliën met 7% gestegen, een alarmerende toename van 66% sinds 2000. Van de jaarlijkse 9 miljoen vroegtijdige sterfgevallen die verband houden met milieuvuiling, kan ongeveer 75% worden teruggeleid naar luchtvervuiling.
Giftige chemicaliën zijn verantwoordelijk voor ongeveer 1,8 miljoen doden, waarvan bijna de helft het gevolg is van blootstelling aan lood.
De mondiale ongelijkheid in gezondheidsuitkomsten door vervuiling
Het rapport benadrukt een scherpe ongelijkheid in gezondheidsuitkomsten gerelateerd aan vervuiling, waaruit blijkt dat 90% van de vervuilingsgerelateerde sterfgevallen in ontwikkelingslanden plaatsvindt. De belangrijkste oorzaken zijn de verbranding van fossiele brandstoffen, ongecontroleerde industrialisatie, snelle verstedelijking en inadequate beleidsmaatregelen voor chemisch beheer in deze regio’s. Deze situatie weerspiegelt een breder patroon van ongelijkheid in gezondheid en milieusituaties.
De verborgen impact van chemische blootstelling
Hoewel de huidige statistieken een somber beeld schetsen, kunnen ze slechts een fractie van de totale gezondheidsimpact van vervuiling weergeven. Het rapport suggereert dat de werkelijke effecten van vervuiling mogelijk aanzienlijk worden onderschat door een gebrek aan uitgebreide gegevens. Met de verwachting dat de wereldwijde chemische productie tegen 2030 zal verdubbelen, waarvan tweederde in ontwikkelingslanden plaatsvindt, zijn de potentiële gevaren van ongeteste chemicaliën aanzienlijk.
Richard Fuller, CEO van Pure Earth en hoofdonderzoeker van de studie, benadrukt dat vele gevaarlijke stoffen, waaronder kwik, PFAS en pesticiden, niet adequaat worden vastgelegd in de huidige analyse door onvoldoende gegevens. Veel experts stellen dat als er een grondige evaluatie van chemische blootstelling zou worden uitgevoerd, het aantal sterfgevallen dat aan giftige chemicaliën kan worden toegeschreven, net zo hoog zou kunnen zijn als 4 miljoen, in plaats van de gerapporteerde 1,8 miljoen.
Bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen
Een andere belangrijke zorg die Rachael Kupka, uitvoerend directeur van de Global Alliance on Health and Pollution, benadrukt, is de impact van deze chemicaliën op kwetsbare groepen, met name kinderen. Blootstelling aan milieuvervuilers is in verband gebracht met een verhoogde sterfte door ziekten zoals COVID-19 en influenza, terwijl blootstelling aan lood samenhangt met verminderde IQ-niveaus, hogere uitvalpercentages en langdurige ontwikkelingsproblemen.
Ondanks de alarmerende statistieken en de duidelijke verbanden tussen vervuiling, klimaatverandering en verlies van biodiversiteit, is er op wereldschaal onvoldoende actie ondernomen om deze bedreigingen voor de volksgezondheid aan te pakken. Hoewel vervuilers zich niet aan grenzen houden en vaak via lucht, water en voedselsystemen verspreiden, blijft vervuiling vaak een lokaal probleem.
Oproep tot actie voor wereldwijde samenwerking
Om de wijdverspreide bedreigingen van lucht- en chemische vervuiling aan te pakken, is een gezamenlijke wereldwijde inspanning essentieel. Onderzoekers pleiten voor een snelle overgang van fossiele brandstoffen naar schone, duurzame energiebronnen en een aanzienlijke verhoging van overheids- en donorfinanciering om vervuilingsniveaus te monitoren en te beheren. Daarnaast is het cruciaal om vervuilingspreventie en gezondheidsbescherming zowel nationaal als internationaal voorrang te geven om klimaatverandering en verlies van biodiversiteit effectief aan te pakken.
Ondanks eerdere rapporten over de gevaren van vervuiling sinds 2017, is de situatie niet verbeterd. Sterker nog, het aantal sterfgevallen door vervuiling overtreft nu de doden door oorlog, terrorisme en verschillende ziekten samen. De economische gevolgen van vervuiling zijn ook schokkend, met een geschatte kostprijs van ongeveer $4,6 triljoen per jaar, wat neerkomt op een verbijsterende $9 miljoen per minuut.0