Sociale media veranderen langzaam het beeld van wie een publiek kan hebben: niet langer alleen modellen of lifestyle-influencers trekken aandacht, maar ook mensen met ambachtelijke beroepen delen hun dagelijkse realiteit. In Nederland zijn voorbeelden te vinden van een jonge buschauffeur uit Leeuwarden en een loodgieter uit Arnhem die miljoenen weergaven en honderdduizenden volgers aantrekken door te filmen wat zij op het werk meemaken.
Tegelijkertijd wijzen juridische zaken uit Italië op de gevaren wanneer werknemers tijdens het werk kritisch of grof spreken op platforms als TikTok.
In dit artikel behandelen we enerzijds de aantrekkingskracht van authentieke, werkgerelateerde content en anderzijds de grenzen en risico’s van zichtbaarheid: commercieel aanbod, behoud van professionaliteit en mogelijke disciplinaire of juridische gevolgen.
Waarom gewone banen boeien op sociale media
Publiekshonger naar realisme en vakmanschap verklaart een groot deel van het succes. De 26-jarige Tirza Peters uit Leeuwarden filmt haar ritten als toerbuschauffeur in steden als Parijs en publiceert die op YouTube en TikTok.
Haar content, vaak eenvoudig van opzet, draait om parkeren, tanken en de logistieke beslommeringen tijdens dagtochten. Volgens haar komt de aantrekkingskracht voort uit eerlijkheid: ze toont situaties zonder opsmuk en reageert op het idee dat jonge vrouwen niet vies zouden zijn van praktisch werk.
In Arnhem post een loodgieter die zichzelf Ram noemt video’s van reparaties terwijl hij herkenbare kleding draagt, quasi-cosplayend als het iconische Super Mario-personage. Dat kostuum fungeert als visueel anker, maar de kern is vakwerk: kijkers zijn gefascineerd door praktische oplossingen, onverwachte problemen en de voldoening van een klus die goed wordt afgerond.
Beide voorbeelden illustreren hoe authenticiteit en herkenbaarheid belangrijke aandrijvers zijn voor volgersaantallen.
Monetarisatie en wederzijdse verwachtingen
Een belangrijk verschil met klassieke influencers ligt in de aanpak van samenwerkingen. Terwijl veel influencers afhankelijk zijn van gesponsorde posts, zijn deze werkende creators selectief: Tirza bijvoorbeeld weigert aanbiedingen die niets met busvervoer te maken hebben. Ze benadrukt dat ze al een baan heeft en dat promoties relevant moeten zijn voor haar dagelijkse werkzaamheden. Ram heeft enkele merkdeals, maar opereert zonder management of agentschap en beschrijft zijn online activiteit als een verlengstuk van zijn werk, niet als vervanging.
Dergelijke keuzes tonen een spanningsveld: enerzijds kan zichtbaarheid extra inkomen opleveren of klanten aantrekken; anderzijds vergroten sponsors de druk om regelmatig en verzorgd te posten. Het bijhouden van een kanaal vergt tijd en energie, en niet iedereen kan die inzet combineren met fysieke arbeid zonder overbelasting.
De andere kant: privacy, veiligheid en disciplinaire risico’s
De relatieve onschuld van werkvlogs kan omslaan wanneer beelden bedrijfsspecifieke informatie tonen of wanneer medewerkers kritiek uiten. Een uitspraak van de rechtbank in Bologna illustreert de mogelijke consequenties: een magazijnmedewerker die twintig video’s op TikTok plaatste met grove kritiek op zijn werkgever filmde tijdens het werk en liet herkenbare logo’s en werkprocessen zien. Hij werd ontslagen en zijn beroep op herplaatsing werd door de rechter afgewezen; de rechtbank merkte op dat de inhoud zware insinuaties bevatte en dat filmen tijdens de job ook veiligheids- en privacyregels kon schenden.
In die zaak concludeerde de rechter dat het publiceren van werkbeelden samen met beledigende taal niet onder de hoed van vrije meningsuiting viel, zeker niet als het de vertrouwensrelatie en lopende zakelijke opdrachten in gevaar brengt. Bovendien speelde het feit dat de werknemer ongeveer €2.300 per maand verdiende mee in de afweging dat er geen sprake was van structureel uitbuitende omstandigheden, zoals in de video’s werd gesuggereerd.
Praktische gevolgen voor werknemers
Werknemers die overwegen te filmen: houd rekening met veiligheidsvoorschriften, bedrijfsbeleid en de privacy van collega’s en klanten. Zelfs schijnbaar onschuldige beelden kunnen logo’s, interne processen of gevoelige locaties tonen. Bedrijven kunnen disciplinaire maatregelen treffen, tot en met ontslag, wanneer de publicaties afspraken schaden of onveilige situaties creëren.
Wat werkgevers en creators kunnen leren
Voor werkgevers is het verstandig duidelijke gedragsregels en communicatie over social media te hebben. Voor creators die vanuit hun werk posten geldt: wees zorgvuldig, kies content die geen risico vormt voor de veiligheid, en weeg de balans tussen authenticiteit en professionele verantwoordelijkheid. Succesverhalen zoals Tirza en Ram tonen de potentie; de zaak uit Bologna waarschuwt voor het prijskaartje van onzorgvuldig delen.
Het gezamenlijke beeld is duidelijk: er ontstaat ruimte voor nieuwe, toegankelijke vormen van online sterrenchap die gewone beroepen in de schijnwerpers zetten. Maar met publieke zichtbaarheid komen ook verantwoordelijkheden—zowel juridisch als ethisch—waar zowel werknemers als werkgevers rekening mee moeten houden.