Op het 24 Oktoberplein in Utrecht verzamelden vanochtend ongeveer veertig mensen om stil te staan bij de herinnering aan de tramaanslag van 18 maart 2019. Onder de aanwezigen waren familieleden, buurtbewoners, vertegenwoordigers van de politie, de gemeente en Slachtofferhulp. Bij het monument in de wijk Kanaleneiland werden bloemen, waaronder rode rozen, en een sjaal van FC Utrecht neergelegd en er lagen verschillende kaartjes met persoonlijke boodschappen.
Voor veel mensen bracht deze samenkomst een mogelijkheid om verdriet te delen en om het belang van het herinneren tastbaar te maken.
De bijeenkomst was geen officiële vijfjaarlijkse herdenking; die afspraak bestaat tussen de gemeente en de nabestaanden, maar is pas om de vijf jaar gepland.
In de tussenliggende jaren organiseerden buurtbewoners, aangestuurd door Hans-Peter Lassche samen met betrokkenen zoals Karim Ennahachi en Amina Berkane, een moment van herdenking via een oproep op social media. Deze lokale initiatiefnemers wilden voorkomen dat er niets zou gebeuren en benadrukten dat het voor zowel de wijk als voor de nabestaanden essentieel is om gezamenlijk stil te staan bij de slachtoffers.
Ceremonie en symboliek
De plechtigheid op het plein was sober van opzet: bloemen, kaarten en het monument stonden centraal. Op het gedenkteken, vlakbij de plek waar de tram tot stilstand kwam, staat een gedicht dat de gebeurtenissen en de pijn van die dag verbeeldt.
Om 10.43 uur vroeg iemand om een minuut stilte; dat moment viel samen met het luiden van de klokken van de Domtoren en gaf veel aanwezigen ruimte om in stilte herinneringen op te halen. Voor velen waren deze symbolen—het monument, de rozen en de minuten stilte—een manier om verdriet en solidariteit uit te drukken zonder veel woorden.
Monument en berichten
Op de kaartjes die bij het monument lagen stonden korte, krachtige teksten zoals: “Utreg buigt nooit“, “Daniël ik mis je” en “Jouw hart gaat nooit verloren”. Een goede vriendin van Roos legde een grote bos rode rozen neer en sprak over het belang om zowel de slachtoffers als de directe omstanders en familie te herdenken. Zij vertelde met een kleine glimlach een intieme herinnering aan Roos—een nachtelijke bezoekje dat alleen zij wist—en benadrukte dat zulke persoonlijke verhalen helpen om iemand levend te houden in het geheugen van de wijk.
Persoonlijke herinneringen en nasleep
Voor Hans-Peter blijft die dag scherp in het geheugen gegrift: hij zat in de eerste tram achter de getroffen tram en herinnert zich de vreemde stilte vlak na het incident. Voor veel betrokkenen veranderde het gewone ritme van hun woonplaats plotseling in een gevoel van onveiligheid en verdriet; vergelijkingen met grotere gebeurtenissen zoals 9/11 schoten bij sommigen binnen toen ze beseften dat zoiets in hun eigen wijk kon gebeuren. Tegelijkertijd ontstonden er duurzame verbindingen tussen mensen die de nasleep samen doorstonden, en die betrokkenheid is volgens velen een belangrijk onderdeel van het herstelproces.
Impact buiten Utrecht
De aanslag raakt niet alleen Utrecht: de tram kwam destijds uit Nieuwegein, waardoor ook daar de schok voelbaar was en een aantal inwoners direct werd getroffen. De dader, Gökmen Tanis, werd kort na de aanslag aangehouden en in 2026 door de rechtbank veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. De rechter kwalificeerde het motief als terroristisch, met ideologische overtuigingen en het doel angst te zaaien. Vier mensen lieten toen het leven: Roos (19), Daniël (28), Rinke (49) en Willem (74); zes anderen raakten gewond.
Blijvende herinnering en afspraken
De combinatie van officiële afspraken en buurtinitiatief toont hoe het collectieve geheugen vorm krijgt: de gemeente heeft een formele herdenking elke vijf jaar afgesproken met de nabestaanden, maar bewoners zorgen ervoor dat er tussenliggende momenten blijven om samen te komen. Voor veel aanwezigen werkt dit als een steunpunt: het herinnert aan verlies, maar benadrukt ook de veerkracht en solidariteit binnen de wijk. Door bloemen neer te leggen, woorden op kaartjes te schrijven en samen stil te zijn blijft de herinnering aan die zwarte dag voorbijkomen en krijgt zij een plek in het dagelijkse leven van Kanaleneiland en daarbuiten.