Staatssecretaris Silvio Erkens van het ministerie Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft in een brief aan de Tweede Kamer duidelijk gemaakt dat de Nederlandse regering de houdtijd van dolfijnen in gevangenschap drastisch wil reduceren. Terwijl er geen directe sluiting van het Dolfinarium in Harderwijk wordt aangekondigd, luidt de nieuwe koers: binnen over twee jaar moet er een formeel fokverbod gelden en mag de import van extra dolfijnen sterk worden beperkt.
Erkens benadrukt dat een onmiddellijk verbod onhaalbaar is, omdat de huidige populatie van 22 tuimelaardolfijnen niet in de vrije natuur kan overleven. De dieren zouden anders moeten worden gedood, een optie die hij categorisch uitsluit. In plaats daarvan wordt gestreefd naar een geleidelijke uitfasering, waarbij nieuwe geboorten worden voorkomen en bestaande exemplaren hun resterende levensjaren in het park kunnen doorbrengen.
Waarom een fokverbod noodzakelijk wordt geacht
Volgens Erkens hebben dolfijnen een sterk ontwikkelde intelligentie en een natuurlijke drang om lange afstanden te zwemmen en diep te duiken. Deze gedragingen kunnen in chloorbassins niet worden nagebootst, wat niet alleen hun welzijn ondermijnt maar ook gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Het beleid richt zich daarom op het voorkomen van een zich blijvend verjongende populatie: nieuwe dolfijnen mogen niet in Nederland worden geboren, en importen mogen niet leiden tot een permanente voortplanting.
De brief benadrukt dat het beleid niet specifiek tegen het Dolfinarium is, maar een reactie op een bredere maatschappelijke discussie over het houden van dolfijnen in bassins. Het doel is duidelijk: op een gegeven moment zal er in Nederland geen enkele dolfijn meer in gevangenschap leven, waardoor de ethische bezwaren die in de publieke sfeer worden geuit, kunnen worden weggenomen.
Dolfinarium zet zich schrap voor het besluit
De directie van het Dolfinarium, onder leiding van algemeen directeur Alex Tiebot heeft de aangekondigde maatregel fel aangepakt. Hij vraagt om concrete wetenschappelijke onderbouwing en wijst op een gebrek aan transparantie in de Kamerbrief, die geen specifieke onderzoeken of deskundigen noemt. Volgens Tiebot maakt de staatssecretaris een “politieke keuze” die niet per se strookt met de feitelijke zorg voor het dierenwelzijn.
Het park benadrukt dat het al acht jaar bewust geen nieuwe dolfijnen meer laat geboren worden. Een wettelijke verplichting tot een permanent verbod zou echter ingrijpender zijn en zou betekenen dat mannetjes en vrouwtjes permanent gescheiden moeten blijven of dat er langdurige anticonceptie moet worden toegepast – beide maatregelen die volgens het park negatieve gevolgen kunnen hebben voor het sociale leven en de gezondheid van de dieren.
Praktische gevolgen en de weg vooruit
De nieuwe regelgeving laat de bestaande 22 dolfijnen ongestoord in Harderwijk achter tot hun natuurlijke einde. Het park mag echter nog steeds dolfijnen uit het buitenland importeren, zolang dit niet leidt tot een “blijvend verjongende populatie”. De overheid heeft ook aangegeven dat er geen geschikte alternatieve opvanglocaties, ook niet in het buitenland, beschikbaar zijn voor de huidige dieren.
Naast het focussen op de dierenwelzijnskwestie, houdt de regering rekening met de economische impact op het Dolfinarium. Het park levert een educatieve functie en trekt jaarlijks duizenden bezoekers. Het ministerie heeft toegezegd samen te werken met het Dolfinarium, experts en dierenwelzijnsorganisaties om een haalbare lange-termijnvisie te ontwikkelen, zonder dat dit per se leidt tot de sluiting van de attractie.
Met de aankondiging van een fokverbod en striktere importregels beklemtoont de Nederlandse regering haar streven naar een einde aan het houden van dolfijnen in gevangenschap. Terwijl de huidige generatie dolfijnen nog enkele decennia kan blijven zwemmen in de bassins van Harderwijk, ligt de horizon voor de komende jaren duidelijk: een toekomst zonder dolfijnen in Nederlandse dierentuinen.
