Gianni Infantino, de voorzitter van de FIFA, staat aan de rand van een politieke afgrond. Na een stormachtige periode met tegenstrijdige verklaringen en dreigementen, verliest de Zwitserse topman snel aan steun, zelfs binnen zijn eigen organisatie. Het plan om een deel van het wereldkampioenschap voetbal aan beleggers te verkopen, heeft geleid tot een breuk van vertrouwen en een serieuze crisis binnen de voetbalwereld.
Infantino, die in 2016 het voorzitterschap overnam van de omstreden Sepp Blatter, heeft met dit plan zijn hand overspeeld. Vrijdagavond trok de FIFA het plan in allerijl terug, nadat meerdere vertrouwelingen hem lieten vallen. Zaterdagmiddag zegde de UEFA, gevolgd door de Nederlandse KNVB, het vertrouwen op in de FIFA-president.
Controverses rond Infantino
Infantino’s leiderschap is al lang omstreden. Onder zijn leiding vonden de omstreden WK’s in Rusland (2018) en Qatar (2026) plaats. Ook tijdens het afgelopen WK in de VS was controverse nooit ver weg. Er was de persoonlijk door Infantino bedachte FIFA-Vredesprijs die zonder overleg met de FIFA-bestuurders naar Donald Trump ging. Er waren de verplichte drinkpauzes, die al snel vooral commerciële onderbrekingen bleken. Er was de rode kaart van de Amerikaanse topscorer Folarin Balogun, wiens automatische schorsing werd opgeschort na een telefoontje tussen Trump en Infantino. En ten slotte de halftimeshow die zorgde voor een ruim 27 minuten lange rust in de WK-finale, waar het instituut dat de spelregels bepaalt nooit voor werd geraadpleegd.
Kritische vragen over het Amerikaanse immigratiebeleid en het niet toelaten van een Somalische FIFA-scheidsrechter wuifde Infantino geërgerd weg met de woorden dat journalisten „chill en relax” moesten doen. Maar waar de FIFA-president uiteindelijk over lijkt te struikelen is het plan om ‘zorgvuldig geselecteerde’ beleggers aandelen te laten kopen in een nog op te richten dochterbedrijf dat de WK’s commercieel zou gaan exploiteren.
Reacties van voetbalbonden
Al deze bonden, de FIFA-Raad van bondsvoorzitters en zelfs Infantino’s medebestuurders bij de FIFA moesten de vergaande plannen uit de krant vernemen. De verbazing en woede waren groot. De Noord- en Midden-Amerikaanse federatie CONCACAF en de Aziatische AFC keurden het plan al snel af. De AFC opende in zijn verklaring openlijk de aanval op Infantino’s leiderschap: „Deze kwestie laat fundamentele zwakheden zien in FIFA’s raadplegings- en besluitvormingsproces, die nu aangepakt moeten worden.”
Het scherpst was de UEFA. De Europese voetbalbond zette Infantino donderdag klem door te dreigen met een boycot van alle FIFA-toernooien als het plan zou doorgaan. Oftewel: geen Europese landen meer op het WK, en ook niet op de andere FIFA-toernooien. Er ontstond een dynamiek waarin Infantino de controle geheel verloor. Waar dit eindigt voor de Zwitser, is niet duidelijk.
Interne onenigheid en toekomstperspectief
Vrijdag nam Infantino’s topadviseur Carlos Cordeiro ontslag. Hij stelde in een verklaring „ondubbelzinnig tegen” te zijn en sprak van een slechte deal voor de bonden en de toekomst van het voetbal. Zijn opstappen is een gevoelige nederlaak voor Infantino; de twee hadden voor aanvang van het WK nog grapjes staan maken met de Amerikaanse president Donald Trump in het Oval Office.
Ook Trump liet Infantino in de kou staan. De Amerikaanse president ontkende ooit van het plan gehoord te hebben, ook al zou Joshua Kushner, de broer van Trumps schoonzoon Jared Kushner, erbij betrokken zijn. Extra saillant was dat Infantino’s directielid Kevin Lamour, operationeel directeur van de FIFA, het plan neersabelde als een ondoordachte eenmansactie. Lamour stelde tegenover persbureau AP dat Infantino zijn eigen medewerkers heeft misleid. „Als dit me mijn baan kost, dan zij het zo.”
Zonder steun van de drie voetbalfederaties leek een meerderheid voor het plan onhaalbaar en was er voor de FIFA geen redden meer aan. In de nacht van vrijdag op zaterdag werd het ingetrokken. Volgens het persbericht omdat de verdeeldheid die het voorstel heeft veroorzaakt „niet langer in het belang is van het oorspronkelijke doel”.
De intrekking van het plan is een persoonlijk fiasco voor Infantino, die amper een jaar voor zijn gehoopte herverkiezing als FIFA-president ogenschijnlijk onherstelbare reputatieschade heeft opgelopen. Een afzettingsprocedure is, zelfs met de motie van wantrouwen van de UEFA, nog niet aan de orde. Des te interessanter worden de FIFA-voorzittersverkiezing komend voorjaar. In 2019 en 2026 werd Infantino zonder tegenkandidaat gekozen. Ook dit keer is er nog geen tegenkandidaat. Maar nu er zo veel druk op Infantino ontstaat, valt niet uit te sluiten dat anderen alsnog hun kans schoon zien.
