Een delegatie van vijf leden van de Taliban is verwacht in Brussel voor gesprekken met de Europese Commissie over de terugkeer van Afghaanse asielzoekers. Dit bezoek, dat mogelijk al morgen plaatsvindt, heeft een golf van kritiek losgemaakt vanwege de omstreden mensenrechtensituatie in Afghanistan.
De uitnodiging voor de Taliban-delegatie is gegeven door de Europese Commissie, op verzoek van een groep EU-landen, waaronder Nederland. Het doel van de gesprekken is om te bespreken hoe afgewezen Afghaanse asielzoekers kunnen worden teruggestuurd naar hun thuisland. Dit is een gevoelig onderwerp, vooral vanwege de grootschalige mensenrechtenschendingen die onder het Talibanregime plaatsvinden, met name tegen vrouwen en meisjes.
Omstreden legitimering van het Talibanregime
Critici, zoals de Nederlandse Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle vinden dat de Europese Commissie het Talibanregime legitimeert door officiële gesprekken met hen te voeren. “Dat begrijpt niemand. Je gaat niet in Brussel zitten voor een theekransje met de Taliban die hun vrouwen, hun meisjes, hun bevolking op zo’n verschrikkelijke manier onderdrukken,” aldus García Hermida-van der Walle.
De Europese Commissie ontkent echter dat de gesprekken een legitimering van het Talibanregime inhouden. Een woordvoerder van de Commissie verklaarde dat het om technische gesprekken gaat, die een vervolg zijn op eerdere gesprekken in Kabul. Volgens de Commissie is het aan de lidstaten van de EU om te beslissen wie zij uitzetten, met name criminele afgewezen asielzoekers die een serieuze bedreiging vormen.
Veiligheidsmaatregelen en kritiek van mensenrechtenorganisaties
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot heeft bevestigd dat de delegatie visa heeft aangevraagd en dat deze alleen geldig zijn voor Belgisch grondgebied. “Uit de veiligheidsanalyse van de Staatsveiligheid en onze militaire inlichtingendienst was gebleken dat er geen informatie was op basis waarvan kon worden geconcludeerd dat de betrokken personen een bedreiging vormen op Belgisch grondgebied,” zei Prévot.
Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International hebben hevige kritiek geuit op het geplande bezoek. Amnesty stelt dat elke betrokkenheid van de EU bij uitzettingen naar Afghanistan roekeloos en gevaarlijk is. De organisatie hoopt dat de plannen voor het bezoek en de terugkeer van Afghanen worden geschrapt.
De situatie in Afghanistan en de eisen van de Taliban
Sinds hun machtsovername in 2026 hebben de Taliban ingrijpende beperkingen opgelegd aan vrouwen en meisjes in Afghanistan, waaronder beperkingen op onderwijs, werk en sport. De onderdrukking treft ook journalisten, minderheden en voorvechters van mensenrechten. Het Internationaal Strafhof zoekt leiders van het Talibanregime voor misdaden tegen de menselijkheid.
Volgens de Duitse omroep NDR gebruiken de Taliban de Europese wens om Afghanen terug te sturen als een stok achter de deur. De Taliban eisen toegang tot Afghaanse ambassades en erkenning als legitieme diplomatieke partner. In Duitsland werd al een geplande deportatievlucht door Kabul gestopt omdat de Taliban meer diplomaten in Duitsland nodig zeggen te hebben.
De reisdata van de delegatie zijn niet officieel bevestigd, maar de Afghaanse nieuwssite Hasht-e Subh Daily zag een uitnodigingsbrief van de Europese Commissie waarin 22 en 23 juni werden genoemd. Het is nog onduidelijk of het bezoek doorgaat, maar de verwachting is dat de delegatie zich deze week al in Brussel zal melden.
