De politieke formatie nam een onverwachte wending toen D66 besloot om Eelco Eerenberg, huidige wethouder van Utrecht, naar voren te schuiven als kandidaat voor de functie van staatssecretaris van Financiën. Deze stap volgt op het terugtrekken van de eerdere kandidaat, waardoor D66 snel een vervanger moest vinden om het kabinetsvoorstel compleet te maken.
Eerenberg staat bekend om zijn bestuurlijke ervaring op lokaal niveau en zijn portefeuilles in Utrecht omvatten onder meer ruimtelijke ordening, onderwijs en volksgezondheid, wat volgens de partij stabiliteit kan bieden tijdens de transitie.
De benoeming wordt gezien als een strategische keuze: Eerenberg brengt praktische ervaring mee uit het gemeentelijke bestuur en heeft eerder erkenning ontvangen in vakpublicaties.
D66 benadrukt dat juist die mix van uitvoeringservaring en bestuurlijke daadkracht van pas komt bij de grote uitdagingen die het ministerie van Financiën wacht. Tegelijkertijd levert zijn voordracht politieke continuïteit zodat het kabinet bij beëdiging met een volledige bezetting kan aantreden.
Waarom Eerenberg en wat verandert zijn komst?
De keuze voor Eerenberg is deels pragmatisch: met het terugtrekken van de eerdere kandidaat moest D66 snel handelen om te voorkomen dat de formatie verstoord zou raken. Eerenberg wordt gepositioneerd als een bestuurder die operationele ervaring heeft en gewend is complexe dossiers te coördineren.
In zijn rol als wethouder in Utrecht heeft hij zich beziggehouden met projecten die meerdere beleidsterreinen kruisen, een voordeel voor iemand die straks in Den Haag met uiteenlopende financiële vraagstukken te maken krijgt.
De belangrijkste dossiers op zijn bord
Als staatssecretaris staan Eerenberg grote klussen te wachten.
Op de voorgrond staan de hervorming van het belastingstelsel en de herziening van het toeslagensysteem, beide door velen als te complex en foutgevoelig bestempeld. Daarnaast is de kwestie rond box 3 een langdurig en gevoelig dossier: het bepalen van een nieuw stelsel voor belastingen op vermogensrendement heeft al geleid tot miljarden aan gemiste opbrengsten. De verwachting is dat vertragingen in dit dossier de schatkist verder kunnen schaden.
De uitdaging van box 3
Het onderwerp box 3 vereist niet alleen technische aanpassingen, maar ook politieke draagkracht. De discussie draait om hoe rendement op vermogen eerlijk en praktisch te belasten zonder onbedoelde consequenties voor spaarders en beleggers. Eerenbergs ervaring met bestuurlijke besluitvorming moet helpen bij het navigeren door juridische, administratieve en publieke gevoeligheden rondom dit onderwerp.
Toeslagen en vereenvoudiging
Het systeem van toeslagen en gerelateerde belastingen wordt al lange tijd als te ingewikkeld gezien. Een vereenvoudiging van regels en uitvoeringspraktijk geldt als prioriteit om toekomstige fouten en onterechte terugvorderingen te beperken. Dit is een omvangrijke operatie die samenwerking vraagt tussen ministeries, uitvoeringsorganisaties en het parlement; hierbij is bestuurlijke ervaring en geduld essentieel.
Politieke context en verwachtingen
De nominatie van Eerenberg komt in een periode waarin D66 haar positie in het kabinet wil consolideren en tegelijkertijd onrust binnen de partij wil vermijden na het terugtrekken van de vorige kandidaat. Door te kiezen voor een bekende lokale bestuurder wil D66 vertrouwen wekken dat de overheidsvoering op financieel terrein professioneel wordt opgepakt. Critici zullen letten op zijn vermogen om technisch ingewikkelde dossiers te vertalen naar bestuurbare oplossingen.
Uiteindelijk wordt van Eerenberg verwacht dat hij als staatssecretaris niet alleen beleidslijnen uitzet, maar ook uitvoerbaarheid en communicatie richting burgers en bedrijven bewaakt. Zijn benoeming moet het nieuwe kabinet helpen met een complete bezetting bij de beëdiging en biedt tegelijkertijd een kans om momentum te creëren rond urgente financiële hervormingen.