Van 6 februari 2026 tot 25 mei 2026 verwelkomt het Rijksmuseum in Amsterdam een bijzonder kunstwerk: de slapende hermaphroditus van de beroemde beeldhouwer Gian Lorenzo Bernini. Dit meesterwerk, dat zijn oorsprong vindt in het Musée du Louvre in Parijs, is een zeldzame schat die bijna nooit buiten de muren van het Louvre te zien is.
De tentoonstelling, getiteld Metamorfosen, verkent thema’s van transformatie en identiteit door de lens van de klassieke literatuur. Hierbij ligt de focus op de werken van de Romeinse dichter Ovidius. Met meer dan 80 kunstwerken van grootheden zoals Titiaan, Caravaggio, Rodin en Bourgeois, biedt deze tentoonstelling een uitgebreide blik op hoe kunstenaars door de eeuwen heen zijn geïnspireerd door Ovidius’ verhalen.
De betekenis van de slapende hermaphroditus
De slapende hermaphroditus is niet alleen een fascinerend beeld, maar ook een krachtig symbool van identiteit en transformatie. Dit kunstwerk nodigt de toeschouwer uit om de complexiteit van mannelijke en vrouwelijke elementen te verkennen.
De mythe van de nimf Salmacis, die haar liefde voor Hermaphroditus niet kan onderdrukken, benadrukt deze dualiteit op een unieke manier. Het beeld toont een figuur die luxueus ligt, met een vrouwelijke achterkant en een mannelijke voorkant, wat de kijker uitdaagt om dieper in de transformatie te duiken.
Bernini’s meesterlijke techniek
Bernini’s aanpak was revolutionair; hij gaf het antieke marmeren beeld een realistisch matras en een hoofdkussen, waardoor het een levensechte uitstraling kreeg. Deze innovaties, op verzoek van kardinaal Scipione Borghese, maken de slapende hermaphroditus tot een symbool van het barokke naturalisme.
Dit beeld, dat in 1618 werd opgegraven, is sindsdien een belangrijk onderdeel van de kunstgeschiedenis en biedt inzicht in de artistieke ontwikkeling van die periode.
De tentoonstelling Metamorfosen
De tentoonstelling Metamorfosen in het Rijksmuseum belicht niet alleen de slapende hermaphroditus, maar ook andere meesterwerken die het thema van transformatie verkennen. De verhalen van Ovidius, die over goden en stervelingen gaat die van gedaante veranderen, vormen de rode draad door de expositie. Dit biedt bezoekers een kans om de parallellen te zien tussen verschillende tijdperken en stijlen in de kunst.
Een culturele brug tussen Rome en Amsterdam
Met de presentatie van de slapende hermaphroditus in het Rijksmuseum wordt een belangrijke culturele verbinding gelegd tussen Rome en Amsterdam. Deze samenwerking met het Louvre herinnert ons aan de invloed van de Italiaanse kunst op de wereld. Kunstliefhebbers kunnen van deze unieke kans profiteren om een van de hoogtepunten van de Europese kunstgeschiedenis te ervaren. Hoeveel mensen hebben de kans om zo’n meesterwerk uit de Italiaanse renaissance van dichtbij te zien? Dit is niet alleen een tentoonstelling, maar een uitnodiging om de rijkdom van de kunstgeschiedenis opnieuw te ontdekken.
De tentoonstelling biedt niet alleen een blik op de slapende hermaphroditus, maar ook op hoe het werk van Bernini en andere kunstenaars de evolutie van artistieke expressie door de eeuwen heen heeft beïnvloed. Van de barokke pracht tot de hedendaagse interpretaties van Ovidius’ verhalen, de expositie laat zien hoe deze meesterwerken de moderne kunst blijven inspireren.
Mis deze kans niet om de slapende hermaphroditus te bewonderen en te ontdekken hoe kunst ons blijft uitdagen. Bezoek het Rijksmuseum van 6 februari tot 25 mei 2026 en laat je onderdompelen in de wereld van metamorfose en identiteit.