De klimaatorganisatie Milieudefensie bevindt zich in een zware storm na de ontdekking van het extreemrechtse verleden van hun voormalige directeur Donald Pols. Begin deze maand onthulde NRC dat Pols begin jaren negentig betrokken was bij acties tegen de afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika.
De onthulling heeft geleid tot grote commotie binnen de organisatie, met leden die vragen stellen over wat bestuurders wisten en waarom het verleden zo lang verborgen bleef. Tijdens een recente ledenvergadering in Amsterdam werd de agenda omgegooid om licht te zullen schijnen op de affaire-Pols.
Wat wisten bestuurders over het verleden van Pols?
Marty Smits, voorzitter van de raad van toezicht van Milieudefensie, onthulde tijdens de ledenvergadering dat het dagelijks bestuur Pols in 2026 had geadviseerd om zelf met zijn verleden naar buiten te treden. Smits, die sinds 2026 op de hoogte was van Pols’ verleden, verklaarde dat het om privacygevoelige informatie ging die ze als werkgever niet vrijelijk konden delen.
Smits vertelde ook dat één lid van de sollicitatiecommissie in 2015 signalen had ontvangen over het verleden van Pols in Zuid-Afrika. Volgens de Volkskrant ging het om de toenmalige penningmeester van Milieudefensie. De rest van de sollicitatiecommissie en het bestuur wisten op dat moment van niets.
De chantage en de beslissing om Pols aan te laten blijven
Aan het eind van de zomer van 2026 werd Smits, destijds bestuursvoorzitter, door Pols gebeld. Pols vertelde dat hij gechanteerd werd met zijn verleden, niet door een bedrijf of detective, maar door mensen uit zijn persoonlijke kring. Pols bekende dat hij als 19-jarige voorzitter was geweest van het Arikaner Studente Front en betuigde spijt voor zijn daden.
Het bestuur besloot dat Pols mocht aanblijven, onder andere omdat hij cruciaal was voor het succes van Milieudefensie. Smits gebruikte een voetbalmetafoor om dit te illustreren: “Vlak voor het WK dreigden mensen van buiten onze aanvoerder de wedstrijd uit te schoppen.” Het bestuur was erop voorbereid dat de informatie waarmee Pols gechanteerd werd naar buiten kon komen en was klaar om het te adresseren.
Reacties van leden en de toekomst van Milieudefensie
Veel leden waren boos en teleurgesteld over het verleden van Pols, maar er was ook begrip. Een lid zei: “Wie is er zonder zonde? Dat gevoel domineert bij mij.” Een ander lid voegde toe: “Iedereen heeft recht op schaamte. Hij is 35 jaar bezig geweest dit goed te maken.”
Het begrip voor het handelen van Milieudefensie was echter kleiner. Leden vonden het raar dat de organisatie, die vaak een gebrek aan transparantie bij grote vervuilende bedrijven verweten, zelf informatie verzwieg. Smits reageerde hierop dat het niet aan hen was om die informatie naar buiten te brengen.
De toekomst van Milieudefensie blijft onzeker na deze stormachtige periode. De organisatie zal moeten werken aan herstel van het vertrouwen bij leden en donateurs, terwijl ze tegelijkertijd hun strijd voor klimaatgerechtigheid voortzetten.
