De Europese Commissie heeft op 24 juni 2026 een omvangrijk pakket maatregelen gepresenteerd om de belastingregels binnen de Europese Unie te vereenvoudigen en de administratieve lasten voor bedrijven te verlagen. Volgens de Commissie kunnen bedrijven hierdoor jaarlijks ongeveer €8 miljard besparen. De nieuwe regels zouden vanaf 2029 moeten gelden.
Het voorstel omvat de Omnibus-richtlijn directe belastingen en een herziening van de Richtlijn administratieve samenwerking (DAC). Deze maatregelen maken deel uit van een bredere vereenvoudigingsagenda van de Commissie, die gericht is op het verbeteren van het ondernemingsklimaat en het concurrentievermogen van de Europese Unie.
Afschaffing van bronbelasting binnen de EU
Een van de belangrijkste maatregelen is de afschaffing van bronbelasting op grensoverschrijdende uitkeringen van dividend, rente en royalty’s tussen ondernemingen binnen de Europese Unie. Deze stap verwijdert een belangrijke belemmering voor grensoverschrijdende investeringen. Daarnaast wordt de Moeder-dochterrichtlijn uitgebreid naar pensioeninstellingen.
Meer ruimte voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling
De Commissie stelt een gemeenschappelijke minimumnorm voor de fiscale behandeling van investeringen in materiële activa voor onderzoek en ontwikkeling (R&D) voor. Lidstaten moeten bedrijven toestaan deze investeringen direct volledig ten laste van de winst te brengen. Dit moet bedrijven aanmoedigen om meer te investeren in innovatie.
Vereenvoudiging van belastingregels
Om de regelgeving eenvoudiger te maken, worden de regels voor Controlled Foreign Companies (CFC) beter afgestemd op de mondiale minimumbelasting (Pijler 2). Dubbele verplichtingen verdwijnen en er komt een geharmoniseerd model voor de toepassing van de CFC-regels. Dit moet leiden tot een meer uniforme uitvoering binnen de lidstaten.
Ook de renteaftrekbeperkingen uit de Anti Tax Avoidance Directive (ATAD) worden vereenvoudigd. Verschillende nationale keuzemogelijkheden verdwijnen en de verplichte drempel wordt verhoogd. Leningen met een laag fiscaal risico en marktconforme financieringsconstructies vallen buiten de renteaftrekbeperking.
Herziening Richtlijn administratieve samenwerking (DAC)
Naast de Omnibus-richtlijn presenteert de Commissie een herziening van de Richtlijn administratieve samenwerking (DAC). De negen bestaande DAC-richtlijnen worden samengevoegd tot één overzichtelijk juridisch instrument. Dit moet zorgen voor meer duidelijkheid voor zowel bedrijven als belastingdiensten.
Een belangrijke wijziging is de vermindering van rapportageverplichtingen. Zo vervalt voor ongeveer 3.000 multinationale ondernemingen die al onder de wereldwijde minimumbelasting van 15 procent (Pijler 2) vallen de verplichting om bepaalde grensoverschrijdende belastingconstructies te melden. Ook voor andere ondernemingen, waaronder het mkb, verdwijnen meldingsverplichtingen voor bepaalde grensoverschrijdende belastingconstructies die volgens de Commissie weinig toegevoegde waarde hebben voor belastingdiensten.
Om de circulaire economie te stimuleren wordt de rapportagedrempel voor online verkoop van goederen verhoogd. Daardoor hoeven meer dan 10 miljoen verkopers, met name particulieren die tweedehands goederen verkopen, niet langer te worden gerapporteerd. De herziening introduceert daarnaast één gezamenlijke meldingsverplichting voor de landenrapportage (country-by-country reporting) en de aangifte van aanvullende belasting onder Pijler 2.
Verder komt er een nieuw verificatiesysteem waarmee belastingdiensten belastingplichtigen beter kunnen identificeren. Ook wordt het verplicht om informatie uit te wisselen over alle categorieën van inkomen en vermogen, zodat belastingdiensten vollediger inzicht krijgen en nationale belastingregels beter kunnen toepassen.
Voordat de plannen werkelijkheid worden, moeten alle 27 EU-lidstaten ermee instemmen. Fiscalisten waarschuwen dat de plannen gevolgen kunnen hebben voor de Nederlandse belastinginkomsten. Zij vrezen dat beleggers hun aandelen onderbrengen in een besloten vennootschap (bv), waardoor zij gebruik kunnen maken van het gunstigere belastingregime in box 2. Dit kan leiden tot lagere belastingopbrengsten voor de schatkist.
Hoekstra deelt die zorg niet. Volgens hem is het oprichten en in stand houden van een bv kostbaar en daardoor voor kleinere beleggers weinig aantrekkelijk. Bovendien kunnen lidstaten, waaronder Nederland, hun eigen belastingstelsel aanpassen als dat nodig blijkt. Hoekstra is optimistisch over de kansen en verwacht dat vrijwel alle lidstaten instemmen met de plannen.
