Op 3 juli 2026 arriveerde het lichaam van de Iraanse hoogste leider Ali Khamenei in de Mosalla-moskee in Teheran, waar de begrafenisplechtigheid zal plaatsvinden. Deze gebeurtenis markeert het einde van een periode van nationale rouw na zijn dood eind februari als gevolg van Israëlisch-Amerikaanse luchtaanvallen.
De uitvaartdienst, gepland van 4 tot 9 juli, zal een van de grootste staatsbegrafenissen in de geschiedenis van Iran worden. Het evenement zal niet alleen Teheran, maar ook heilige steden zoals Qom en Mashhad omvatten, met verwachtingen van 15 tot 20 miljoen bezoekers.
Een ceremonie van ongekend formaat
De voorbereidingen voor de begrafenis zijn van ongekend formaat. Het hele terrein van de begrafenisplechtigheid wordt opnieuw geschilderd, en er is een sterke politieaanwezigheid om de veiligheid te waarborgen. Arbeiders werken aan metalen constructies en kranen verplaatsen bouwmaterialen rondom het complex.
Om het verwachte grote aantal bezoekers te kunnen faciliteren, dringt de Iraanse staatstelevisie er bij de bezoekers van de begrafenis op aan om gebruik te maken van het openbaar vervoer. Veiligheidsberichten worden uitgezonden, waarin iedereen wordt geadviseerd veel water te drinken vanwege de verwachte hoge temperaturen tijdens de begrafenis.
Meerdere rijstroken op belangrijke snelwegen in Teheran zijn afgesloten, wat de verkeersopstoppingen in de hoofdstad verder verergert. De autoriteiten hebben de sluiting van openbare en particuliere kantoren in Teheran van 4 tot en met 6 juli bevolen.
Internationale deelnemers en rouwceremonies
Op 3 juli is een besloten bijeenkomst gepland voor buitenlandse staatshoofden. Ali-Akbar Pourjamshidian, secretaris van het comité dat de begrafenis organiseert, schat dat ongeveer 30 landen vertegenwoordigers naar de begrafenis zullen sturen, samen met burgers uit buurlanden zoals Irak, Afghanistan en Pakistan.
Na de ceremonie in Teheran zullen de stoffelijke resten van Ali Khamenei naar de heilige steden Najaf en Karbala in Irak worden gebracht, alvorens ze op 9 juli worden bijgezet in de Imam Reza-moskee in Mashhad, een van de heiligste plaatsen in het sjiitische islam.
Diplomatieke ontwikkelingen na de begrafenis
Ondertussen hebben Iran en de Verenigde Staten tijdens gesprekken in Doha ingestemd met het voortzetten van de indirecte onderhandelingen om een einde te maken aan de oorlog tussen die landen. Deze gesprekken zullen verdergaan op het eerstmogelijke moment na de begrafenis van Ali Khamenei.
Volgens een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken is er „positieve vooruitgang” geboekt bij het verder uitwerken van het memorandum van overeenstemming dat Iran en de VS eerder sloten. Onderwerpen zoals het nucleaire programma van Iran en bevroren Iraanse tegoeden blijven onderwerp van discussie.
De Amerikaanse president Donald Trump liet weten dat de indirecte gesprekken met Iran in Qatar vorderingen maken. „Voor zover het nu loopt, verloopt de denuclearisering van Iran voorspoedig”, zei Trump. „We hebben hen heel hard geraakt… maar we kunnen het inmiddels goed met elkaar vinden.”
Qatar en Pakistan traden op als bemiddelaars bij de onderhandelingen, waarbij ze spraken met onderhandelaars van zowel Iran als de Verenigde Staten, maar deze ontmoetten elkaar niet.
