Amsterdam geeft gemeenten nu de mogelijkheid om lokaal een verbod op fatbikes in te stellen. Waarom deze uitzondering? De gemeenteraad stemde een wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in, met brede steun nadat ook PvdA en GroenLinks zich aansloten bij de coalitie.
Het doel is duidelijk: gerichte aanpak van overlast en onveilige situaties op drukke locaties, zonder een algemeen verbod voor de hele stad in te voeren. In de huizenmarkt is locatie alles — geldt dat nu ook voor waar je met een fatbike mag rijden? De wijziging biedt gemeenten een instrument om precies die vraag lokaal te beantwoorden.
De wijziging biedt gemeenten een instrument om precies die vraag lokaal te beantwoorden. Belangrijk in de nieuwe regeling is de technische omschrijving: een fiets geldt als fatbike als de banden breder zijn dan 7 cm.
Die heldere afbakening maakt handhaving mogelijk en voorkomt discussie over welke e-bikes onder de maatregel vallen.
De koers van Amsterdam laat zien hoe lokale overheden reageren op meldingen van gevaarlijk rijgedrag en ongevallen, vaak met jonge bestuurders. Wat betekent dat voor andere gemeenten: volgen zij hetzelfde voorbeeld of kiezen ze eigen regels?
Ik spreek uit ervaring met stedelijke markten: locatie en lokale incidenten bepalen vaak het beleid.
De gegevens van meldingen en ongevallen zullen bepalen of het verbod op fatbikes zich uitbreidt. Verwacht in de komende maanden moties en lokale verordeningen die hierop aansluiten of juist een afwijkende route kiezen.
Waarom deze maatregel?
De wijziging van de APV volgt op herhaalde meldingen over hinderlijk en soms gevaarlijk gedrag met elektrische fietsen met brede banden.
De gemeente signaleert met name hoge snelheden op plekken met veel voetgangers en spelende kinderen. Ook betreft het gevallen van opgevoerde voertuigen en een stijging van ongevallenmeldingen.
Met de nieuwe bevoegdheid kan het college gericht optreden op locaties waar de combinatie van drukte en risicovol gedrag leidt tot onacceptabele veiligheidsproblemen. Wie bepaalt straks waar ingegrepen wordt? Dat gebeurt lokaal, op basis van meldingen en incidentcijfers. De maatregel maakt maatwerk mogelijk: fysieke afsluitingen, verbodsborden of aanvullende handhaving waar dat nodig is.
Ik heb dit stadsdeel zien veranderen: drukte die vroeger vooral tijdens weekenden piekte, is nu vaker en op meer plekken aanwezig. De beleidskeuzes zullen dus verschillen per wijk. Verwacht in de komende maanden moties en lokale verordeningen die hierop aansluiten of juist een afwijkende route kiezen. Voor inwoners betekent dat extra aandacht voor meldingen en zichtbare handhaving op de plekken waar risico’s het grootst zijn.
Politieke loop van het debat
De raad debatteerde scherp over handhaafbaarheid en de mogelijke maatschappelijke gevolgen. Sommige fracties, waaronder PvdA en GroenLinks, wezen op juridische risico’s en stigmatisering van bestuurders. Zij benadrukten het belang van onderscheid tussen typen e-bikes en waarschuwden dat een algemeen verbod onbedoelde effecten kan hebben.
Uiteindelijk steunden beide partijen het principe van de bevoegdheid, mits het instrument locatiegericht en situatieafhankelijk wordt ingezet. Wat betekent dat voor bewoners? Meer gerichte meldingen en zichtbare handhaving op risicoplekken. De discussie verschoof zo van absoluut verbieden naar maatwerk in uitvoering.
Voorwaarden en aanvullende voorstellen
De discussie verschoof zo van absoluut verbieden naar maatwerk in uitvoering. Verschillende raadsleden stelden daarom concrete voorwaarden en aanvullingen voor. GroenLinks pleitte onder meer voor de mogelijkheid dat fietsers hun fatbike te voet meenemen binnen een verbodsgebied. Dat moet recreatie mogelijk houden zonder de openbare orde te belasten.
Verder werd voorgesteld om de precieze begrenzing van de zogenoemde \”drukke zones\” niet nu vast te leggen. In plaats daarvan willen slachtoffers van overlast, omwonenden en ondernemers later meedenken tijdens publiek overleg. Zo ontstaat volgens raadsleden ruimte voor lokale nuance en scherpere handhaving.
De wethouder voor mobiliteit zei toe deze suggesties mee te nemen bij de uitwerking. Belangrijkste aandachtspunt blijft de handhaafbaarheid. Kan de maatregel praktisch en rechtstatelijk houdbaar worden uitgevoerd?
Wie volgt het proces? De wethouder kondigde een uitwerkingsfase aan met ruimte voor consultatie en een evaluatiemoment binnen enkele maanden. Volgende stap: concrete gebiedsgrenzen en handhavingsregels op tafel.
Implementatie en vervolgonderzoek
Volgende stap: concrete gebiedsgrenzen en handhavingsregels op tafel. De gemeente voert het verbod in als proef in één, nog te bepalen gebied. De effecten worden systematisch gemonitord.
Onderzoek richt zich op het aantal meldingen van overlast, de verkeersveiligheid, de handhaafbaarheid en de beschikbaarheid van alternatieve routes rond het proefgebied. Belangrijk is ook om gebruikspatronen te volgen: wie gebruikt de ruimte en wanneer?
Het Vondelpark is genoemd als mogelijke locatie, maar er is nog geen definitieve aanwijzing. Kan een druk stadspark dienstdoen als proefgebied zonder de bereikbaarheid te schaden?
De gemeente verzamelt data gedurende een afgesproken proefperiode. Met die cijfers beoordeelt zij of de maatregel technisch uitvoerbaar en maatschappelijk houdbaar is. De evaluatie bepaalt of uitbreiding naar andere locaties nodig is.
Bij de beoordeling spelen ook alternatieve oplossingen een rol, zoals duidelijke routing, extra toezicht en gerichte voorlichting. Alleen op basis van concrete uitkomsten volgt een volgende stap.
Nationale context
Op landelijk niveau loopt een bredere discussie over een aparte voertuigcategorie voor fatbikes. De nieuwe minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA onderzoekt of die indeling ruimte biedt voor aanvullende eisen. Denk aan een minimumleeftijd of een helmplicht. Waarom zou dat nodig zijn? Omdat sommige e-bikes met brede banden extra risico’s en overlast kunnen veroorzaken die huidige regels niet dekken.
Amsterdam kiest voorlopig voor een praktische middenweg. In plaats van een algemeen stadsverbod geeft het college instrumenten om lokaal in te grijpen waar dat nodig is. Die areaalgerichte aanpak moet gericht en toetsbaar zijn. De komende maanden wordt duidelijk of de proefgebieden en handhavingsregels effectief en uitvoerbaar blijken. Verwacht een evaluatie met concrete criteria voordat het beleid wordt opgeschaald.