Recente vrijgegeven cijfers van de IDF tonen dat ruim 645 Nederlanders in maart 2026 in Israëlische militaire dienst stonden, een detail dat is opgedoken na een verzoek van onderzoeksplatformen. Tegelijkertijd heeft de publieke rol van de VN-relatrice voor de Palestijnse gebieden, Francesca Albanese, geleid tot felle diplomatieke reacties vanuit Parijs, die haar oproepen tot aftreden hebben herhaaldelijk geuit.
Beide dossiers — de samenstelling van het Israëlische leger en de politieke uitspraken over Gaza — vallen samen in een periode van intense internationale aandacht. De cijfers over militairen met dubbele nationaliteit en de beschuldigingen over retoriek rondom het conflict roepen vragen op over juridische verantwoordelijkheid, publieke perceptie en de manier waarop staten reageren op uitspraken van internationale mandatarissen.
Wie telt mee: dubbelburgers in het Israëlische leger
Volgens het Israëlische leger waren in maart 2026 meer dan 50.000 militairen met een dubbele nationaliteit in actieve dienst. Onder hen vormen burgers uit de Verenigde Staten het grootste aandeel; daarnaast zijn er duizenden personen met Franse, Russische, Duitse en Oekraïense paspoorten.
De groep met Nederlands Staatsburgerschap omvatte circa 645 personen, waarvan het merendeel zowel een Israëlisch als een Nederlands paspoort bezit. Een kleiner aantal heeft een derde nationaliteit naast het Israëlische burgerschap.
Registratie en definities
De cijfers betreffen officiële registratie van nationaliteiten en zeggen weinig over individuele acties of juridische aansprakelijkheid.
Het internationaal strafrecht stelt dat alleen personen die persoonlijk oorlogsmisdaden plegen strafrechtelijk vervolgd kunnen worden. Organisaties die onderzoek doen naar mogelijke misdrijven, zoals de Hind Rajab stichting, waarschuwen echter dat openbare cijfers mogelijk slechts de oppervlakte laten zien en dat vrijwillige buitenlandse strijders of lone soldiers soms moeilijk te traceren zijn.
Menselijke tol en internationale verhoudingen
De vrijgegeven militaire data komen temidden van berichtgeving over zware verliezen in de Gazastrook. Het Israëlische leger meldde cijfers over Palestijnse doden die overeenkomen met rapporten van lokale gezondheidsinstanties in Gaza; die aantallen hebben in het internationale debat beschuldigingen van oorlogsmisdaden en zelfs genocide aangewakkerd. Dergelijke aantijgingen vergroten de gevoeligheid rond de aanwezigheid van buitenlandse staatsburgers in een betrokken strijdmacht.
Juridische en politieke implicaties
Het feit dat burgers meerdere nationaliteiten hebben roept praktische en juridische vragen op voor zowel herkomstlanden als Israël. Staatsburgerschap bepaalt niet automatisch staatsaansprakelijkheid, maar kan wel leiden tot diplomatieke druk en publieke verontwaardiging wanneer betrokkenen zijn verbonden aan omstreden militaire acties. Voor landen als Nederland en Italië kunnen dergelijke cijfers aanleiding zijn om beleid en consulaire hulp te heroverwegen.
De zaak Albanese: Frankrijk eist vertrek van VN-relatrice
Parallel aan de militaire cijfers escaleerde politieke spanning rond Francesca Albanese, de VN-relatrice voor bezette Palestijnse gebieden. Franse politici, onder wie minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot, hebben in de nationale assemblee publiekelijk opgeroepen tot haar ontslag. De kritiek richt zich op uitspraken die volgens Frankrijk grenzen overschrijden — in het bijzonder een passage uit een videoboodschap verstrekt tijdens een forum georganiseerd door Al-Jazeera, en een separate tweet waarin Albanese sprak over het systeem dat het geweld mogelijk maakte.
Albanese ontkent beweringen dat zij Israël persoonlijk als “vijand van de mensheid” heeft bestempeld en benadrukt dat haar opmerkingen bedoeld waren als aanklacht tegen structuren en wapenleveringen die volgens haar het geweld in stand houden. Zij verdedigt haar vrijheid van meningsuiting en haar plicht als relatrice om ernstige mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen.
Diplomatieke vervolgacties
Frankrijk heeft aangekondigd officieel te zullen aandringen op de verwijdering van Albanese tijdens de zitting van de VN-mensenrechtenraad die gepland staat voor 23 februari. De kwestie illustreert hoe uitspraken van door de VN benoemde experten kunnen uitmonden in geopolitieke conflicten, waarbij interpretatie van woorden en context bepalend zijn voor politieke reacties en mogelijke institutionele maatregelen.
De combinatie van doorlichtende data over buitenlandse militairen en politieke controverse rond internationale mandatarissen benadrukt de complexiteit van hedendaagse conflicten: publieke cijfers, juridische kaders en diplomatieke stappen beïnvloeden elkaar en bepalen hoe samenlevingen en regeringen reageren op gewelddadige confrontaties en de narratieven daaromheen.